Üretim

 
Pişmaniye

KOCAELİ'NİN GURURU


Pişmaniye tel helva olarak da bilinir. Kocaeli ilinde çok meşhur olan bir tatlı türüdür. Kocaeli'nde tüm yöresel şenliklerin ve şölenlerin vazgeçilmez yiyeceklerindendir.


Özgün bir tatlı çeşidi olması ve hafifliği pişmaniyenin il dışında da aranmasını ve ilgi görmesini sağlamıştır. Margarin, vanilya(türüne göre kakao), limon tuzu, şeker, un ve sudan yapılır. Pişmaniye yapmak için ağda haline gelinceye kadar eritilen şeker, dondurulduktan sonra büyükçe bir halka biçimine getirilir. Büyük bir sininin üstüne konulan kavrulmuş una eritilmiş tereyağı yedirilir. Sonra tepsinin çevresinde duran birkaç kişi halka biçimindeki ağdayı unun üstünde çevirmeye başlar. Her çevirişten sonra ağda yeniden halka biçimine sokulur. Ve bu işlem sinideki unun tüm ağdaya yedirilinceye, ağda tel tel helva biçimine girinceye kadar devam edilir.

Çevirme sırasında ağdanın kopmamasına özen gösterilir. Kesin tarihi bilinmemekle beraber 140011ü yıllarda Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethetmeden önce ev ahalisinin soğuk kış günlerinde bir araya gelerek yapımı oldukça zahmetli olan bu tatlı türüne araştırmalara istinaden çeşitli adlarla bahsedildiği görülmüştür. Eskişehir bölgesinde pişmaniyenin (tel tel ) olarak bilindiği hatta bir türünün met helvası olarak hala günümüzde devam ettiği; Kastamonu bölgesinde (çekme) adıyla anıldığı günümüzde de çekme helvası olarak devam ettiği bilinmektedir.

Osmanlı döneminde evlerde yapıldığı gibi zamanla yaygınlaşarak saraylarda da sosyal ve kültürel etkinlik olarak yapıldığı hatta şu anda Izmit çevresinde üretimi devam eden pişmaniyenin yapıldığına Saray Helvası isminin o dönemlerden kaldığı rivayet eldir.

Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde ise yapımı gerçekten zahmetli olan bu tatlıyı bazen tutturulamadığından; atılarak ziyan olması nedeniyle "Pişman Tatlısı" denildiği rivayet edilir. En son adlandırma da ise "Pişman tatlısını ye." denilmesi ile "Pişmaniye" olduğu 1601-1611 yıllarında Padişahların fermanları doğrultusunda İzmit yöresine gelen ve kısa zamanda yerli halk ile iyi ilişkiler içerisinde uyum sağlayan ticarete önem veren ermeni ustalardan öğrenilmiştir.